VMware VCF 9.1 ve Dell Depolama Platformları: Sürümde Gerçekte Ne Değişti

Broadcom uzun süredir beklenen ve birkaç kez ertelenen VMware Cloud Foundation (VCF) 9.1 sürümünün genel kullanıma sunulduğunu (GA) nihayet duyurdu.

Bu duyuruyla birlikte ESXi ve vCenter’ın 9.1 sürümü de Broadcom’un artık “vSphere Foundation” olarak adlandırdığı yapı sahaya indi. Yazılım 12 Mayıs itibarıyla erişilebilir durumda.

Sürümün doğasını en baştan netleştirmekte fayda var. VCF 9.1 bir bakım (maintenance) sürümü olarak konumlandırılıyor. Yeni özellikler getiriyor olsa da 9.0’ın yaptığı gibi mimariyi temelden değiştiren bir kırılma değil. Yani 9.0 ile gelen büyük mimari dönüşümü zaten yaşadıysanız 9.1 sizin için devrim değil evrim niteliğinde bir adım.

Broadcom’un yayımladığı SSS dokümanı temel soruları yanıtlıyor ancak sürümün defalarca ertelenmiş olması içeriğine dair belli bir kafa karışıklığı yaratmış görünüyor.

https://www.vmware.com/docs/vsphere-9-1-faq

Bu makalemin amacı da tam olarak bu karışıklığı dağıtmak VCF 9.1 genel olarak neyi vadediyor, dış depolama (external storage) tarafında ne değişiyor ve Dell platformları açısından tablo nasıl görünüyor?

VCF 9.1 Genel Olarak Neyi Hedefliyor?

Broadcom, 9.1’i büyük ölçüde production ortamındaki yapay zekâ iş yükleri etrafında konumlandırıyor. Mesaj net Üretken yapay zekânın yaygınlaşmasıyla birlikte kurumlar veri ve fikrî mülkiyet mahremiyeti, artan altyapı maliyetleri ve “agentic AI” (özerk/ajan tabanlı yapay zekâ) dünyasına hazır olma konularında baskı altında. VCF 9.1 bu üç başlığı tek bir platformda toparlama iddiasıyla geliyor. Broadcom’un kendi tahminlerine dayandırdığı başlıca kazanım vaatleri şöyle özetlenebilir.

Yapay zekâ veri hatlarına yönelik gelişmiş sıkıştırma ve veri tekilleştirme (deduplication) ile depolama toplam sahip olma maliyetinde (TCO) %39’a varan düşüş.
Ölçekte yapay zekâ iş yükleri için Kubernetes operasyonel maliyetlerinde %46’ya varan azalma.
4 kat daha hızlı küme yükseltmeleri ve 2 kat artan filo kapasitesi ile altyapının daha çabuk ölçeklenmesi.
Yapay zekâ ve yapay zekâ dışı iş yüklerinin bir arada çalıştığı kümelerde, akıllı bellek katmanlandırma (memory tiering) sayesinde sunucu maliyetlerinde %40’a varan azalma.

Bu vaatlerin altını dolduran somut yenilikler arasında öne çıkanlar var. Filo operasyonlarında yönetim kapasitesi artık 5.000 host’a kadar ikiye katlanıyor, cluster yükseltmeleri dört kat hızlanıyor ve bu kazanım hava boşluklu (air-gapped) ortamları da kapsıyor.

Çok kiracılı (multi-tenant) altyapı tarafında kurumlar ve servis sağlayıcılar birden fazla yapay zekâ projesini veya müşterisini katı güvenlik sınırlarıyla aynı paylaşımlı altyapıda çalıştırabiliyo bu da pahalı GPU ve CPU kaynaklarının kullanımını en üst düzeye çıkarırken hassas modeller için veri egemenliğini koruyor. Açık ekosistem yaklaşımıyla AMD ve NVIDIA arasında çoklu hızlandırıcı/GPU seçimi AMD ve Intel CPU platformları için destek ve standart tabanlı EVPN/VXLAN birlikte çalışabilirliği geliyor. Yüksek hızlı yapay zekâ ağı tarafında ise NVIDIA ConnectX-7 NIC‘leri ve geliştirilmiş DirectPath I/O ile NVIDIA BlueField-3 desteği devreye giriyor.

Güvenlik cephesinde Broadcom sıfır güven (zero-trust) mimarisini öne çıkarıyor: Yerinde (on-premises) fidye yazılımı kurtarma için izole kurtarma ortamları ve CrowdStrike Falcon entegrasyonu host tahliyesi gerektirmeden vakaların %80’ine kadarını kapsayan sıfır kesintili canlı yama (live patching), Kubernetes yapay zekâ iş yüklerine ilk kez genişletilen dağıtık IDS/IPS koruması ve merkezi uyumluluk denetimi bu paketin parçaları. Intel cephesinde de Xeon 6 işlemcileri için optimizasyon ve QuickAssist teknolojisinin şifreli vMotion’ı hızlandırması gibi iyileştirmeler var.

Tüm bu başlıklara bakıldığında bir örüntü hemen göze çarpıyor: Yeni özelliklerin ağırlık merkezi yapay zekâ, Kubernetes, ağ, güvenlik ve vSAN tarafında. Dış depolama ise bu tablonun büyük resminde kıyıda kalıyor. İşte tam da bu yüzden, harici dizilerle (PowerFlex, PowerMax, PowerStore gibi) çalışan ekipler açısından sürümü ayrıca ele almakta fayda var.

Dell Platformları: Beklenenden Sakin Bir Geçiş

PowerFlex, PowerMax ve PowerStore için VCF 9.0 dokümanları yayımlandığından bu yana sahadan gelen soruların önemli bir bölümü 9.1’de bizi ne bekliyor üzerine. Sürümün tekrar tekrar ertelenmesi harici depolama tarafında da büyük bir değişiklik beklentisi yaratmış. Ancak gerçek şu ki, dış depolama açısından VCF 9.1’in bizi doğrudan etkileyen kayda değer bir yeniliği yok. VMware yeni özelliklerin neredeyse tamamını vSAN üzerinde yoğunlaştırmış durumda. Bu harici dizi kullanıcıları için aslında iyi bir haber Mevcut mimariniz büyük ölçüde olduğu gibi geçerliliğini koruyor.

Mevcut VCF 9.0 müşterileri için 9.1’e geçiş, sıradan ve sorunsuz bir yükseltme niteliğinde. PowerFlex, PowerMax ve PowerStore dokümanlarının her birinde, VCF ürünü içinden yükseltmenin nasıl yapılacağını anlatan bir bölüm yer alıyor ve süreç üç platformda da son derece düz ilerliyor.

PowerFlex tarafında ise birkaç ayrıntıyı bilmekte fayda var. Şu an itibarıyla VCF 9.1 ile yalnızca PowerFlex 5.x destekleniyor; PowerFlex 4.x ise hâlâ sertifikasyon sürecinden geçiyor. İyi haber SDC (Storage Data Client) bileşeninin hem geriye hem ileriye dönük uyumlu olması. Yani SDC uyumluluğu konusunda katı bir sürüm bağımlılığıyla boğuşmak zorunda kalmıyorsunuz bu da yükseltme planlamasını ciddi ölçüde rahatlatıyor.

Yeni Müşteriler İçin: Daha Fazla Protokol, Ama Bir Çekince ile

Doğrudan VCF 9.1 ile başlamak isteyen yeni müşteriler için en dikkat çekici gelişme, yönetim alanında (management domain) artık daha fazla depolama protokolünün desteklenmesi. Listeye iSCSI, NFS 4 ve NVMeoF ekleniyor. Bu harici depolama esnekliği açısından önemli bir adım. Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken kritik bir çekince var.

VCF yükleyicisinin (installer) kendisi değişmiyor. Bunun pratikteki sonucu şu: Sıfırdan, temiz bir kurulum (greenfield) yapmak istiyorsanız yönetim alanı için yalnızca FC, NFS 3 veya vSAN kullanabilirsiniz. Yeni eklenen iSCSI, NFS 4 ve NVMeoF protokollerini yönetim alanında devreye almak istiyorsanız, kurulumu brownfield (ortam devralma / ingestion) yöntemiyle gerçekleştirmeniz gerekiyor. Bu noktada akla doğal bir soru geliyor. Tam olarak neye “brownfield” deniyor?

Brownfield Aslında İki Farklı Şeydir

VMware bunu bu şekilde açıkça ifade etmese de ürünle yeterince çalıştıktan sonra VCF’te pratikte iki tür brownfield olduğunu söylemek mümkün.

Birincisi geleneksel tanım. Bu halihazırda çalışan bir vSphere ortamına sahip olup bunu VCF’e dönüştürmek isteyen müşterileri kapsar. Yani ortada zaten yaşayan bir altyapı vardır ve siz onu VCF çatısı altına taşırsınız. VMware bu tür müşterileri çok sever çünkü mevcut bir VMware yatırımının VCF’e taşınması demektir.

İkincisi ise özünde greenfield’dır ama teknik olarak öyle sayılamaz. Burada elinizde önceden var olan bir ortam yoktur, sıfırdan kuruyorsunuzdur. Ancak yönetim alanını oluşturmak için VCF yükleyicisini kullanamadığınız için (çünkü örneğin iSCSI kullanmak istiyorsunuz ve yükleyici buna izin vermiyor) bu kurulum greenfield kategorisine girmez. İşte bu ikinci tür PowerFlex tarafında yönetim ve veri ağlarını birbirinden ayırmak istediğimizde mecburen başvurduğumuz yöntemdir.

Bu senaryoda “brownfield” kısmı esasen tek bir şeye indirgenir. vCenter’ın VCF tarafından otomatik kurulması yerine elle kurulması. PowerFlex’te biz vCenter’ı önceden kuruyor ve VDS’i (vSphere Distributed Switch) yapılandırarak PowerFlex’e bağlanabilecek hale getiriyoruz. Ardından VCF yükleyicisi, bizim hazırladığımız bu vCenter’ı devralarak (ingest ederek) yönetim alanının temeli olarak kullanıyor. PowerStore üzerinde iSCSI kullanmak istesem süreç tıpatıp aynı olurdu: Önce vCenter’ı ve ağları ihtiyacıma göre kurar, sonra VCF yükleyicisiyle bu hazır yapıyı devralırdım.

Özetle VCF 9.1’in harici depolama tarafındaki “yenilikleri” büyük ölçüde bu protokol desteği ve onunla gelen kurulum yöntemi nüansından ibaret. Bir de üzerine birkaç söz etmeye değer son bir depolama konusu var…

vVols: Bir Destanın Sessiz Sonu

vVols (Virtual Volumes) hikâyesi başlı başına bir destan. Bir zamanlar depolama entegrasyonunun geleceği olarak konumlandırılıyordu, sonra bu konumunu yitirdi. Broadcom bu teknolojiyi 9.0’da “kullanımdan kaldırılmış” (deprecated) ilan etti, 9.1’de ise neredeyse doğmadan ölü (DOA) muamelesi yaptı. Tüm mühendislik ve sertifikasyon çalışmaları 2025 sonbaharında durduruldu.

Ardından bu bahar tabloda sessiz bir değişiklik oldu: Broadcom, “doğmadan ölü” yaklaşımını yumuşattı. Resmî olarak artık vVols’ün sonlandırılacağı (termination) sürüm VCF 9.3 olarak belirlendi. Yani vVols 9.1 ile birden ortadan kalkmıyor sona kadar belli bir geçiş penceresi tanınmış oluyor.

Peki bu kararların ardındaki gerekçe ne? Açıkçası kimse kesin olarak bilmiyor çünkü Broadcom nedenini iş ortaklarıyla paylaşmadı. Spekülasyon yapmak gerekirse: Yazılım şirketleri bu tür kararları nadiren dış bir baskı olmadan alır ve bu baskı çoğu zaman sadık müşterilerden gelir. Çoğu depolama üreticisi vVols’ün kendi platformunda gerçekten benimsendiğini hiç görmedi; ancak bunun aksini yaşayan birkaç istisna da var. Özellikle çok büyük bir vVol müşteri tabanına sahip bir üretici düşünüldüğünde, kararın tersine çevrilmesini sağlayan baskının büyük olasılıkla o müşterilerden geldiğini tahmin etmek zor değil.

Her hâlükârda pratik sonuç değişmiyor vVols kullanma ihtimaliniz bugün itibarıyla zaten düşük. Ama kullanıyorsanız artık taşınma (migrate) planınızı yapma zamanı geldi demektir. 9.3 ile birlikte bu kapı kapanacak.

VCF 9.1 büyük resimde yapay zekâ, Kubernetes, ağ, güvenlik ve vSAN etrafında şekillenen iddialı bir bakım sürümü. Ancak harici depolama dünyasında PowerFlex, PowerMax ve PowerStore kullanan ekipler için tablo oldukça sakin Mevcut 9.0 müşterileri sorunsuz bir yükseltmeyle karşılaşacak, yeni müşteriler ek protokol esnekliği kazanacak (yükleyicinin getirdiği greenfield/brownfield çekincesini akılda tutmak kaydıyla) ve vVols kullananların geçiş takvimini netleştirmesi gerekecek. Yani 9.1’i beklerken biriken merakın aksine, dış depolama açısından panik gerektiren bir şey yok; daha çok, planlı ve düzenli bir geçişten söz ediyoruz.